Op twee jaar tijd een vijfde meer mantelzorgers geregistreerd

03-05-2018
-
Nieuws over kinderen

Mantelzorgers bieden toegewijde zorg aan chronisch zieken, mensen met een beperking en zorgbehoevenden zodat deze thuis, in de eigen omgeving kunnen blijven wonen. In 2017 registreerde Vlaanderen 171.846 mantelzorgers die ten dienste stonden van 144.503 zorgbehoevenden. Deze cijfers liggen zo’n 20 procent hoger dan in 2015 en zijn zo de laatste twee jaar aanzienlijk sterker toegenomen dan in de periode 2010-2015. Het blijven vooral echtgenoten, partners en dochter die de taak van mantelzorger opnemen, dat blijkt uit cijfers die Vlaams volksvertegenwoordiger Katrien Schryvers (CD&V) opvroeg bij Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen.

 

Het aantal zorgbehoevenden dat hulp krijgt van een mantelzorger is sinds 2010 met meer dan een vierde (26,7 procent) gestegen. Die stijging liet zich vooral de laatste twee jaar voelen, want tegenover 2010 waren er in 2015 nog maar 5 procent meer hulpbehoevenden geregistreerd die hulp kregen van een mantelzorger. Het aantal mantelzorgers steeg in de periode 2010-2015 met 3,5 procent en in de periode 2015-2017 met 22,14 procent. Ook het aantal zorgbehoevende voor wie mantelzorgers mee zorg opnemen, is sterk gestegen in dezelfde periode, nl met 17,2 procent. Het is mooi dat steeds meer mensen de hulp voor een zorgbehoevende in hun omgeving mee willen opnemen. Op die manier kan wie zorg nodig heeft, langer thuis en in de eigen omgeving blijven wonen. De sterke stijging van de laatste jaren kan ook te maken hebben met het feit dat er steeds meer wordt ingezet op de ondersteuning van mantelzorgers en de vermaatschappelijking van zorg. Zo is er ook meer aandacht voor de registratie van de mantelzorgers. Dat is natuurlijk een goeie zaak. Als we weten wie die mantelzorgers zijn, kunnen we de ondersteuning beter aanpassen aan hun noden.

 

 

2010

2015

2017

aantal unieke mantelzorgers

135.875

140.693

171.846

aantal unieke zorgbehoevenden

114.018

119.721

144.503

Tabel: aantal unieke mantelzorgers en aantal unieke zorgbehoevenden

 

De registratie van het aantal mantelzorgers gebeurt in het kader van de Vlaamse Zorgverzekering. Per relatie zorgbehoevende-mantelzorger wordt een record aangemaakt. De meeste zorgbehoevenden (80,5 procent) ontvangen zorg van 1 mantelzorger. Er zijn echter ook zorgbehoevenden die het geluk hebben te worden omringd door 2, 3 of zelfs meer mantelzorgers.

 

mantelzorger / zorgbehoevende

2010

2015

2017

1 mantelzorger

91.217

97.722

116.287

2 mantelzorgers 

16.617

17.093

22.538

3 mantelzorgers

5.676

4.635

5.080

>3 mantelzorgers

508

271

598

Totaal

114.018

119.721

144.503

Tabel: aantal mantelzorgers per zorgbehoevende

 

Andersom kunnen mantelzorgers ook hulp bieden aan meer dan één zorgbehoevende. De meeste mantelzorgers (95,2 procent) verzorgen slechts 1 zorgbehoevende.

 

zorgbehoevende /mantelzorger

2010

2015

2017

1  zorgbehoevende

128.930

130.594

163.602

2 zorgbehoevenden

6.422

5.352

7.800

3 zorgbehoevenden

384

283

360

>3 zorgbehoevenden

126

66

84

Onbekend

 

4.398

 

Totaal

135.862

140.693

171.846

Tabel: aantal zorgbehoevenden per mantelzorger

 

De rol van mantelzorger wordt het vaakst (79,4% in 2017) opgenomen door iemand uit de familie. Meestal neemt een mantelzorger de zorg voor zijn of haar partner of echtgenote/echtgenoot op zich (27,3%). Ook (schoon)dochters laten zich in die rol opmerken. Meer dan 1 op 4 (26,7%) van de mantelzorgrelaties betreft iemand die de zorg op zich neemt voor haar (schoon)moeder en/of (schoon)vader. Ze doen daarmee beter dan hun broers, die dat doen in 13,1% van de gevallen. Zo goed als de helft van de mantelzorgers (48,9%) is tussen de 45 en 64 jaar oud.

 

Omschrijving relatie

2010

2015

2017

Echtgeno(o)t(e)/partner

38.378

40.903

49.258

(schoon)Moeder

7.877

9.337

10.650

(schoon)Vader

3.903

4.281

4.726

(schoon)Zus

3.549

3.731

4.575

(schoon)Broer

1.779

1.933

2.351

(schoon)Dochter

34.242

34.899

48.287

(schoon)Zoon

15.858

16.643

23.741

Buur

1.603

1.494

1.793

Onbekend/Andere

36.467

10.261

35.375

Totaal*

143.656

146.939

180.756

Tabel: aantal mantelzorgers
* Mantelzorgers zorgen soms voor meerdere zorgbehoevenden

Leeftijdscategorie

2010

2015

2017

Onbekend

2.964

4.398

1.717

0-18

89

54

13

19-25

856

786

428

26-44

14.674

12.941

14.409

45-64

65.804

66.549

84.090

65-69

12.201

14.597

19.493

70-74

12.216

11.468

15.377

75-79

12.767

12.493

13.706

80-84

9.335

10.942

13.358

85-89

4.155

5.214

7.272

90-94

713

1.149

1.778

95-99

80

89

194

> = 100

21

13

11

Totaal

135.875

140.693

171.846

Tabel: leeftijd mantelzorgers

 

CD&V is sterk bepleiter van een degelijke ondersteuning voor mantelzorgers. Het helpt veel mensen om langer te kunnen blijven wonen daar waar men het liefst is, nl. thuis, in eigen omgeving. Centra voor kortverblijf kunnen hierin een rol spelen en tijdelijke opvang bieden wanneer mantelzorgers voor een korte periode niet beschikbaar zijn, bijv. omwille van vakantie of ziekte. Anderzijds moeten mantelzorgers kunnen rekenen op kwaliteitsvolle vorming enerzijds en psychosociale ondersteuning anderzijds. Dat komt zowel de zorgbehoevende als de zorgverstrekker ten goede. Dit alles komt aan bod in het mantelzorgplan 2016-2020 van Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen. Op1 februari 2017 keurde het Vlaams Parlement ook een voorstel van resolutie goed waarin duidelijke prioriteiten worden geformuleerd aangaande de ondersteuning van mantelzorgers, onder meer de nood aan een helder en laagdrempelig informatieplatform, psychologische begeleiding indien nodig, aandacht voor een mantelzorgvriendelijk personeelsbeleid, en het in kaart brengen van hun noden.